Droga ekspresowa S19 to jedna z najważniejszych inwestycji infrastrukturalnych dla województwa podkarpackiego – podkreśla Teresa Kubas-Hul, Wojewoda Podkarpacki. – Jej budowa ma strategiczne znaczenie dla rozwoju naszego regionu: wzmacnia jego potencjał gospodarczy, zwiększa atrakcyjność inwestycyjną i otwiera nowe możliwości dla przedsiębiorców. To także lepsza dostępność komunikacyjna Podkarpacia, która będzie sprzyjać rozwojowi turystyki, ułatwiając dotarcie do wyjątkowych miejsc naszego województwa, w tym Bieszczadów i Beskidu Niskiego.

Dodaje, że dzisiejsze wydanie decyzji ZRID dla kolejnego odcinka S19, pomiędzy Jawornikiem a Lutczą, to następny ważny krok przybliżający do realizacji tej kluczowej trasy.

Decyzja Wojewody Podkarpackiego dotyczy budowy około 5,25 km drogi ekspresowej na terenie powiatu strzyżowskiego, w gminie Niebylec. Kierowcy zyskają po dwa pasy ruchu w obu kierunkach wraz z pasem awaryjnym.

Estakada i tunel pod górą Kamieniec

Jednym z najważniejszych elementów inwestycji będzie estakada ES-29 o długości 815 m, która przebiegnie nad istniejącą drogą krajową nr 19. Jej filary osiągną wysokość nawet do 36 m.

Estakada przejdzie następnie w dwunawowy tunel drogowy T-2, który zostanie wydrążony pod górą Kamieniec. Tunel będzie miał 2803 m długości i będzie najdłuższym z trzech tuneli realizowanych na drodze ekspresowej S19 w województwie podkarpackim. Do jego budowy wykorzystana zostanie technologia TBM, czyli specjalistyczna maszyna drążąca, która będzie jednocześnie urabiać grunt i skały oraz wykonywać obudowę tunelu.

Realizacja tego obiektu będzie dużym wyzwaniem inżynieryjnym ze względu na skomplikowaną budowę geologiczną tego obszaru, charakterystyczną dla fliszu karpackiego oraz występowanie terenów osuwiskowych. W podłożu występują m.in. zlepieńce, piaskowce i łupki ilaste. Dodatkowym wyzwaniem jest różnorodne i skomplikowane ukształtowanie terenu oraz naprzemiennie występujące wzniesienia i doliny. W rejonie tunelu dominują obszary leśne i nieużytki.

W ramach inwestycji powstanie również most pełniący funkcję przejścia dla małych zwierząt, a także Miejsce Obsługi Podróżnych (MOP) Jawornik w kierunku Barwinka. Będzie to obiekt kategorii I, z rezerwą terenu pod przyszłą rozbudowę do kategorii II.

Zakres prac obejmuje ponadto budowę jezdni dodatkowych obsługujących tereny przyległe, przejazdów i wjazdów awaryjnych, zjazdów, systemu odwodnienia, zbiorników retencyjnych, konstrukcji oporowych oraz budynków technicznych do obsługi tunelu. Przewidziano także zabezpieczenie osuwisk i terenów zagrożonych ich powstawaniem, wykonanie urządzeń ochrony środowiska, budowę systemu zarządzania ruchem oraz przebudowę kolidujących dróg i infrastruktury technicznej.

Ponad 1,9 mld zł na realizację inwestycji

Wykonawcą odcinka jest konsorcjum firm Gülermak i Budimex. Wartość kontraktu wynosi nieco ponad 1,9 mld zł.

Uzyskanie decyzji ZRID umożliwia przekazanie wykonawcy placu budowy i rozpoczęcie robót w terenie. W pierwszej kolejności przeprowadzone zostaną niezbędne inwentaryzacje, rozpoznanie saperskie, zabezpieczenia środowiskowe oraz prace geodezyjne. Przygotowane zostaną również drogi technologiczne i zaplecze budowy.

Na realizację robót budowlanych przewidziano 38 miesięcy, z wyłączeniem okresów zimowych, tj. od 1 grudnia do 31 marca. Zakończenie budowy planowane jest w 2031 r.

Wydanie decyzji ZRID określa granice terenu przeznaczonego pod budowę drogi i umożliwia rozpoczęcie procedury odszkodowawczej za nieruchomości przejmowane na rzecz Skarbu Państwa. Postępowanie w sprawie ustalenia wysokości odszkodowań będzie prowadziła Wojewoda Podkarpacka. Wartość nieruchomości oszacują powołani przez wojewodę niezależni rzeczoznawcy majątkowi. Właściciele nieruchomości otrzymają odszkodowania od GDDKiA w ciągu 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca ich wysokość stanie się ostateczna.

Ostatni odcinek S19 w procedurze

W toku procedowania przez Wojewodę Podkarpacką pozostaje jeszcze ostatni odcinek drogi ekspresowej S19 w województwie podkarpackim: Lutcza – Domaradz o długości około 6,43 km. Inwestycja obejmuje budowę drogi ekspresowej wraz z tunelem i węzłem „Domaradz”.

Obecnie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Rzeszowie prowadzi ponowną ocenę oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko. Po uzyskaniu wymaganych rozstrzygnięć możliwe będzie dalsze procedowanie wniosku o wydanie decyzji ZRID.

Via Carpatia na Podkarpaciu

Docelowo droga ekspresowa S19 w województwie podkarpackim będzie miała blisko 170 km długości. Aktualnie kierowcy korzystają już ze 101,9 km trasy na odcinkach Lasy Janowskie – Rzeszów Południe oraz Krosno – Miejsce Piastowe – Dukla. Kolejne odcinki o łącznej długości 51,8 km są w realizacji (w budowie: Rzeszów Południe – Babica, Babica – Jawornik, Jawornik – Lutcza, Dukla – Barwinek i dobudowa drugiej jezdni Sokołów Małopolski Północ – Jasionka; w trakcie uzyskiwania decyzji ZRID jest odcinek Lutcza – Domaradz).

Dodatkowo 12,5 km trasy, na odcinku Domaradz – Krosno, znajduje się na etapie przetargu.

Dzięki S19 połączone zostały nie tylko stolice województwa podkarpackiego i lubelskiego. Mieszkańcy Podkarpacia uzyskali również szybkie połączenie z Warszawą poprzez S19 i S17, a kierowcy z lubelskiego z autostradą A4.

Via Carpatia to kluczowy korytarz transportowy łączący Europę Północną i Południową. W Polsce będzie miał około 700 km długości i przebiegnie przez pięć województw: podlaskie, warmińsko-mazurskie, mazowieckie, lubelskie i podkarpackie. Szlak tworzą odcinki kilku dróg ekspresowych, w tym S61 i S19.

Fot. Archiwum GDDKiA