Decyzja tymczasowa

Wojewoda, jako organ właściwy ds. koordynacji świadczeń rodzinnych i świadczenia wychowawczego ustala czy i od kiedy w danej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz ustala, które państwo członkowskie ma pierwszeństwo w wypłacie świadczeń – osoba zainteresowana nie ma możliwości dokonania wyboru pomiędzy jednym a drugim państwem, z którego chciałaby otrzymywać świadczenia na dzieci.

W przypadku ustalenia, że w danej sprawie Polska nie jest krajem pierwszym do wypłaty świadczeń rodzinnych, wniosek złożony w Polsce zostaje przekazany do instytucji właściwej państwa członkowskiego, której ustawodawstwo ma zastosowanie z tytułu pierwszeństwa wraz z decyzją tymczasową.

 

Decyzja tymczasowa nie ma charakteru decyzji w rozumieniu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.) i  nie rozstrzyga o uprawnieniu do wnioskowanych świadczeń. Decyzja tymczasowa jest stosowana w przypadku konieczności przekazania wniosku o świadczenia rodzinne i wychowawcze, złożonego w Polsce, do instytucji kraju, którego ustawodawstwo ma zastosowanie na zasadzie pierwszeństwa. Instytucja zagraniczna jako pierwsza w kolejności do wypłaty świadczeń musi określić kwoty przysługujących świadczeń rodzinnych za granicą.

 

Zgodnie z rozporządzeniami UE właściwa instytucja zagraniczna ma obowiązek uwzględnić i rozpatrzyć przesłany wniosek, tak jakby był on bezpośrednio w niej złożony. W Polsce natomiast, po otrzymaniu informacji o uprawnieniu do świadczeń rodzinnych za granicą, może zostać przyznane (o ile wystąpi) prawo do dodatku dyferencyjnego tj. różnicy pomiędzy wysokością polskich i zagranicznych świadczeń rodzinnych. 

Przepisy unijne jasno określają obowiązki, spoczywające zarówno na instytucjach, jak i na wnioskodawcy – dotyczy to m.in. sytuacji przekazania wniosku do właściwej instytucji zagranicznej celem jego rozpatrzenia.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U.UE L poz. 284, z późn. zm.) osoby, do których ma zastosowanie rozporządzenie podstawowe, zobowiązane są do przekazania instytucji właściwej informacji, dokumentów lub dowodów potwierdzających, niezbędnych do ustalenia lub utrzymania ich praw i obowiązków oraz do określenia mającego zastosowanie ustawodawstwa oraz wynikających z niego obowiązków tych osób. Ponadto, zgodnie z art. 60 ust. 2 ww. rozporządzenia wykonawczego instytucja, rozpatruje wniosek na podstawie szczegółowych informacji dostarczonych przez wnioskodawcę i bierze pod uwagę całościową, faktyczną i prawną sytuację rodziny wnioskodawcy (…) powiadamia ponadto instytucję drugiego państwa członkowskiego o swojej decyzji w sprawie wniosku oraz o kwocie wypłaconych świadczeń rodzinnych.

Z tego względu wnioskodawca jest obowiązany do dołożenia wszelkich starań m.in. udzielania odpowiedzi na zapytania instytucji zagranicznej, dostarczania dokumentów, złożenia wniosków itp., w celu uzyskania decyzji w sprawie uprawnienia do świadczeń, zgodnie z ustawodawstwem wyznaczonym jako właściwe w pierwszej kolejności do wypłaty świadczeń.

W przypadku pozostawiania wniosku przesłanego przez wojewodę do instytucji właściwej w pierwszej kolejności za granicą bez rozpatrzenia, w Polsce nastąpi odmowa prawa do świadczeń ze względu na brak decyzji wskazującej wysokość świadczeń przyznanych za granicą, a co za tym idzie – brak możliwości ustalenia czy w Polsce będzie przysługiwał dodatek dyferencyjny.