Afrykański pomór świń (ASF)

Aktualna sytuacja w województwie podkarpackim

2021/07/08

Sytuacja epizootyczna odnośnie afrykańskiego pomoru świń (ASF) w województwie podkarpackim w 2021 r.

W dniu 21 kwietnia 2021 r. decyzja wykonawcza Komisji nr 2014/709/UE w sprawie środków kontroli w zakresie zdrowia zwierząt w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń w niektórych państwach członkowskich utraciła moc i została zastąpiona rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2021/605

ustanawiającym szczególne środki zwalczania afrykańskiego pomoru świń. W załączniku I do ww. rozporządzenia określone zostały obszary objęte ograniczeniami I, II i III, które odpowiadają dotychczasowym w sposób następujący:

  • obszar objęty ograniczeniami I stanowi dotychczasowy obszar ochronny („strefa żółta”),
  • obszar objęty ograniczeniami II stanowi dotychczasowy obszar objęty ograniczeniami („strefa czerwona”),
  • obszar objęty ograniczeniami III stanowi dotychczasowy obszar zagrożenia („strefa niebieska”).

W związku z wejściem w życie nowych przepisów zmieniło się oznaczenie barwne obszarów na mapie udostępnionej na stronie internetowej Głównego Inspektoratu Weterynarii (GIW) w celu ujednolicenia kolorystyki z mapą Komisji Europejskiej (w załączeniu mapa przedstawiająca aktualną regionalizację w państwach członkowskich UE).

Obecnie będzie stosowana następująca kolorystyka na mapie GIW (link poniżej) obszarów określonych w rozporządzeniu wykonawczym Komisji 2021/605:

  • obszar objęty ograniczeniami I będzie oznaczony kolorem niebieskim (dawniej: obszar ochronny – strefa żółta),
  • obszar objęty ograniczeniami II będzie oznaczony kolorem różowym (dawniej: obszar objęty ograniczeniami – strefa czerwona),
  • obszar objęty ograniczeniami III będzie oznaczony kolorem czerwonym (dawniej: obszar zagrożenia – strefa niebieska).

Lokalizację ognisk choroby i wyznaczone strefy w Polsce zobrazowano na stronie https://bip.wetgiw.gov.pl/asf/mapa.

OGNISKA ASF w woj. podkarpackim w 2021 r. (zmianie uległo także nazewnictwo, zgodnie z nowym prawem o zdrowiu zwierząt – rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniające i uchylające niektóre akty w dziedzinie zdrowia zwierząt („Prawo o zdrowiu zwierząt”) ogniskiem nazywa się urzędowe potwierdzenie wystąpienia choroby zarówno u świń jak i u dzików):

Dziki109 ognisk potwierdzone u 164 dzików na terenie 7 powiatów:

Powiat lubaczowski:

W br. chorobę potwierdzono u 71 dzików, w gminach: Horyniec Zdrój, Cieszanów, Stary Dzików, Lubaczów, Narol, Oleszyce, Wielkie Oczy.

Łącznie w br. stwierdzono 55 ognisk ASF.

Powiat przeworski:

W br. – 8 ognisk (u 9 dzików) na terenie gmin: Adamówka, Przeworsk, Sieniawa.

Powiat jarosławski:

34 ogniska (u 57 dzików) na terenie gmin: Jarosław, Wiązownica, Laszki.

Powiat niżański:

W br. – 3 ogniska (u 3 dzików) na terenie gmin: Krzeszów, Harasiuki.

Powiat leżajski:

W br. – 1 ognisko (u 1 dzika) na terenie gminy Kuryłówka.

Powiat stalowowolski:

W br. – 4 ogniska (u 13 dzików) na terenie gminy Zaklików.

Powiat mielecki:

W br. – 4 ogniska (u 10 dzików) na terenie gmin: Przecław i Mielec.

Trzoda chlewna – 3 ogniska na terenie gmin: Przecław i Mielec w powiecie mieleckim, w których utrzymywano łącznie 67 świń.

Na dzień publikacji na terenie województwa podkarpackiego obowiązują następujące akty prawa miejscowego (rozporządzenia Wojewody Podkarpackiego i powiatowych lekarzy weterynarii) w zakresie zwalczania afrykańskiego pomoru świń:

  1. Rozporządzenie nr 22/2021 Wojewody Podkarpackiego z dnia 10 czerwca 2021 r. w sprawie określenia strefy objętej zakażeniem w województwie podkarpackim w związku ze zwalczaniem afrykańskiego pomoru świń u dzików (Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego poz. 2117);
  2. Rozporządzenie nr 2/2021 Powiatowego Lekarza Weterynarii w Mielcu z dnia 5 lipca 2021 r. w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń na terenie powiatu mieleckiego (Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego poz. 2432).

W województwie podkarpackim ustalone są następujące obszary zwalczania choroby, określone w załączniku I do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2021/605 dnia 7 kwietnia 2021 r. ustanawiające szczególne środki zwalczania afrykańskiego pomoru świń:

  • Obszar objęty ograniczeniami I (tzw. strefa niebieska), okalający nw. obszary, gdzie nie stwierdza się choroby (dawna strefa ochronna):
    • gminy Pruchnik, Rokietnica, Roźwienica, w powiecie jarosławskim,
    • gminy Fredropol, Krasiczyn, Krzywcza, Medyka, Orły, Żurawica, Przemyśl w powiecie przemyskim,
    • powiat miejski Przemyśl,
    • gminy Gać, Jawornik Polski, Kańczuga, część gminy Zarzecze położona na południe od linii wyznaczonej przez rzekę Mleczka w powiecie przeworskim,
    • powiat łańcucki,
    • gminy Trzebownisko, Głogów Małopolski, część gminy Świlcza położona na północ od linii wyznaczonej przez drogę nr 94 i część gminy Sokołów Małopolski położona na południe od linii wyznaczonej przez drogę nr 875 w powiecie rzeszowskim,
    • gmina Ropczyce, część gminy Ostrów położona na południe od linii wyznaczonej przez drogę nr A4 biegnącą od zachodniej granicy gminy do skrzyżowania z drogą nr 986, a następnie na wschód od linii wyznaczonej przez drogę nr 986 biegnącą od tego skrzyżowania do miejscowości Osieka i dalej na wschód od linii wyznaczonej przez drogę łączącą miejscowości Osieka_- Blizna, część gminy Sędziszów Małopolski położona na północ od linii wyznaczonej przez drogę nr 94 w powiecie ropczycko – sędziszowskim,
    • gminy Czarna, Pilzno, miasto Dębica, część gminy wiejskiej Dębica położona na południe od linii wyznaczonej przez drogę nr A4, część gminy Żyraków położona na południe od linii wyznaczonej przez drogę nr A4 w powiecie dębickim,
    • gminy Dzikowiec, Kolbuszowa i Raniżów w powiecie kolbuszowskim,
    • gminy Borowa, Gawłuszowice, Padew Narodowa, Tuszów Narodowy, część gminy Czermin położona na północny – zachód od linii wyznaczonej przez drogę łączącą miejscowości Olszyny – Czermin – Piaski – Jasieniec do granicy gminy, część gminy Radomyśl Wielki położona na zachód od linii wyznaczonej przez drogę nr 984 biegnącą od północnej granicy gminy do miejscowości Radomyśl Wielki, a następnie na zachód od linii wyznaczonej przez drogę łączącą miejscowości Radomyśl Wielki – Zdziarzec – Pole biegnącą od drogi nr 984 do południowej granicy gminy, część gminy Wadowice Górne położona na zachód od linii wyznaczonej przez drogę łączącą miejscowości Kawęczyn – Wampierzów- Wadowice Górne w powiecie mieleckim,
  • Obszar objęty ograniczeniami II (tzw. strefa różowa), gdzie chorobę stwierdza się u dzików:
    • powiat stalowowolski,
    • gminy Oleszyce, Lubaczów z miastem Lubaczów, Wielkie Oczy w powiecie lubaczowskim,
    • część gminy Kamień położona na zachód od linii wyznaczonej przez drogę nr 19, część gminy Sokołów Małopolski położona na północ od linii wyznaczonej przez drogę nr 875 w powiecie rzeszowskim,
    • gminy Cmolas, Majdan Królewski i Niwiska powiecie kolbuszowskim,
    • część gminy Ostrów położona na północ od drogi linii wyznaczonej przez drogę nr A4 biegnącą od zachodniej granicy gminy do skrzyżowania z drogą nr 986, a następnie na zachód od linii wyznaczonej przez drogę nr 986 biegnącą od tego skrzyżowania do miejscowości Osieka i dalej na zachód od linii wyznaczonej przez drogę łączącą miejscowości Osieka_- Blizna w powiecie ropczycko – sędziszowskim,
    • część gminy wiejskiej Dębica położona na północ od linii wyznaczonej przez drogę nr A4 w powiecie dębickim,
    • gminy część gminy Czermin położona na południowy – wschód od linii wyznaczonej przez drogę łączącą miejscowości Olszyny – Czermin – Piaski – Jasieniec do granicy gminy część gminy Wadowice Górne położona na wschód od linii wyznaczonej przez drogę łączącą miejscowości Kawęczyn – Wampierzów- Wadowice Górne oraz na zachód od linii wyznaczonej przez drogę łączącą miejscowości Wychylówka – Borowina do skrzyżowania z drogami 1106 R oraz nr 984, a następnie na zachód od linii wyznaczonej przez drogę nr 984 biegnącą od miejscowości Borowina do południowej granicy gminy w powiecie mieleckim,
    • gminy Grodzisko Dolne, część gminy wiejskiej Leżajsk położona na południe od miasta Leżajsk oraz na zachód od linii wyznaczonej przez rzekę San, w powiecie leżajskim,
    • gmina Jarocin, część gminy Harasiuki położona na północ od linii wyznaczona przez drogę nr 1048 R, część gminy Ulanów położona na północ od linii wyznaczonej przez rzekę Tanew, część gminy Nisko położona na zachód od linii wyznaczonej przez drogę nr 19 oraz na północ od linii wyznaczonej przez linię kolejową biegnącą od wschodniej granicy gminy do skrzyżowania z drogą nr 19, część gminy Jeżowe położona na zachód od linii wyznaczonej przez drogę nr 19 w powiecie niżańskim,
    • powiat tarnobrzeski,
    • część gminy wiejskiej Przeworsk położona na zachód od miasta Przeworsk i na zachód od linii wyznaczonej przez autostradę A4 biegnącą od granicy z gminą Tryńcza do granicy miasta Przeworsk, część gminy Zarzecze położona na zachód od linii wyznaczonej przez drogę nr 1594R biegnącą od północnej granicy gminy do miejscowości Zarzecze oraz na południe od linii wyznaczonej przez drogi nr 1617R oraz 1619R biegnącą do południowej granicy gminy oraz na północ od linii wyznaczonej przez rzekę Mleczka w powiecie przeworskim,
  • Obszar objęty ograniczeniami III (tzw. strefa czerwona), gdzie chorobę stwierdza się u dzików i świń:
    • gminy Cieszanów, Horyniec-Zdrój, Narol i Stary Dzików w powiecie lubaczowskim,
    • gminy Kuryłówka, Nowa Sarzyna, miasto Leżajsk, część gminy wiejskiej Leżajsk położona na północ od miasta Leżajsk oraz część gminy wiejskiej Leżajsk położona na wschód od linii wyznaczonej przez rzekę San, w powiecie leżajskim,
    • gminy Krzeszów, Rudnik nad Sanem, część gminy Harasiuki położona na południe od linii wyznaczona przez drogę nr 1048 R, część gminy Ulanów położona na południe od linii wyznaczonej przez rzekę Tanew, część gminy Nisko położona na wschód od linii wyznaczonej przez drogę nr 19 oraz na południe od linii wyznaczonej przez linię kolejową biegnącą od wschodniej granicy gminy do skrzyżowania z drogą nr 19, część gminy Jeżowe położona na wschód od linii wyznaczonej przez drogę nr 19 w powiecie niżańskim,
    • gminy Chłopice, Jarosław z miastem Jarosław, Laszki, Wiązownica, Pawłosiów, Radymno z miastem Radymno, w powiecie jarosławskim,
    • gmina Stubno w powiecie przemyskim,
    • część gminy Kamień położona na wschód od linii wyznaczonej przez drogę nr 19 w powiecie rzeszowskim,
    • gminy Adamówka, Sieniawa, Tryńcza, miasto Przeworsk, część gminy wiejskiej Przeworsk położona na wschód od miasta Przeworsk i na wschód od linii wyznaczonej przez autostradę A4 biegnącą od granicy z gminą Tryńcza do granicy miasta Przeworsk, część gminy Zarzecze położona na wschód od linii wyznaczonej przez drogę nr 1594R biegnącą od północnej granicy gminy do miejscowości Zarzecze oraz na północ od linii wyznaczonej przez drogi nr 1617R oraz 1619R biegnącą do południowej granicy gminy w powiecie przeworskim,
    • część gminy Żyraków położona na północ od linii wyznaczonej przez drogę nr A4 w powiecie dębickim,
    • gminy Przecław, Mielec z miastem Mielec, część gminy Radomyśl Wielki położona na wschód od linii wyznaczonej przez drogę nr 984 biegnącą od północnej granicy gminy do miejscowości Radomyśl Wielki, a następnie na wschód od linii wyznaczonej przez drogę łączącą miejscowości Radomyśl Wielki – Zdziarzec – Pole biegnącą od drogi nr 984 do południowej granicy gminy, część gminy Wadowice Górne położona na wschód od linii wyznaczonej przez drogę łączącą miejscowości Wychylówka – Borowina do skrzyżowania z drogami 1106 R oraz nr 984, a następnie na zachód od linii wyznaczonej przez drogę nr 984 biegnącą od miejscowości Borowina do południowej granicy gminy w powiecie mieleckim.

Podjęte działania:

  • Działania koordynowane są przez Wojewodę Podkarpackiego poprzez organizowane (w czasie pandemii głównie zdalne) posiedzenia Wojewódzkiego Zespołu Zarządzania Kryzysowego. Ponadto organizowane są na bieżąco spotkania robocze mające na celu uzgodnienie i kompleksową realizację podejmowanych wspólnych działań przez zespoloną administrację rządową.
  • Na wniosek Podkarpackiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii Wojewoda Podkarpacki wydał rozporządzenie nr 3/2020 z dnia 4 lutego 2020 r. w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń na terenie powiatów: przemyskiego, jarosławskiego, przeworskiego, łańcuckiego i rzeszowskiego (Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego poz. 757) nakazując zarządcy dróg publicznych – Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w Rzeszowie, niezwłoczne zamknięcie znajdujących się w pasach drogowych przejść dla zwierząt (dzików) w pasie drogowym autostrady A4 od strony północnej na odcinku od Przejścia Granicznego w Korczowej do węzła drogowego Rzeszów Wschód. Zadanie zostało wykonane. Wykonano także zamknięcie przejść dla zwierząt (dzików), znajdujących się w pasie drogowym autostrady A4 od strony północnej od węzła drogowego Rzeszów Wschód do granicy z województwem małopolskim (rozporządzenie Wojewody Podkarpackiego nr 22/2020 z dnia 26 sierpnia 2020 r. w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń na terenie powiatów: rzeszowskiego, ropczycko-sędziszowskiego i dębickiego Dz. U. Woj. Podkarpackiego poz. 3388). W związku ze stwierdzanymi przypadkami wandalizmu polegającymi na niszczeniu tych ogrodzeń podjęto działania zapobiegawcze, m. in. zgłoszenie do organów ścigania (patrole Policji) oraz opracowano Komunikat3 stanowiący apel Podkarpackiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w tej sprawie, aktualnie rozpowszechniany.
  • Kontynuowane są działania związane z depopulacją dzika, głównego wektora wirusa ASFV. W miesiącach styczniu i lutym myśliwi prowadzili polowania w ramach planów łowieckich, dlatego na ten czas zaniechano odstrzałów sanitarnych. Jedynie, z uwagi na zagrożenie epizootyczne związane z odnotowywanymi przypadkami ASF na Słowacji blisko granic Polski, na wniosek Podkarpackiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii Wojewoda Podkarpacki wydał rozporządzenie nr 38/2020 Wojewody Podkarpackiego z dnia 18 grudnia 2020 r. w sprawie odstrzału sanitarnego dzików na terenie Magurskiego Parku Narodowego w części leżącej na obszarze województwa podkarpackiego (Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego poz. 5196). Także Powiatowy Lekarz Weterynarii w Stalowej Woli wydał rozporządzenie nr 1/2021 z dnia 12 marca 2021 r. w sprawie zarządzenia odstrzału sanitarnego dzików na terenie powiatu stalowowolskiego (Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego poz. 993) z uwagi na stwierdzenie po raz pierwszy choroby u dzików przy granicy z woj. lubelskim. Aktualnie rozporządzenia te nie obowiązują. Odstrzał sanitarny dzików realizowany jest w oparciu o rozporządzenie nr 6/2021 Wojewody Podkarpackiego z dnia 30 marca 2021 r. w sprawie odstrzału sanitarnego dzików na terenie województwa podkarpackiego (Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego poz. 1261) i dotyczy całego województwa podkarpackiego.
  • Dodatkowo na wniosek i w porozumieniu z Łowczymi Okręgowymi Zarządów Okręgowych Polskiego Związku Łowieckiego dzierżawiącymi obwody łowieckie na terenie województwa podkarpackiego w m-cach listopad – grudzień 2020 r. powołane zostały grupy zadaniowe składające się z myśliwych z obwodów łowieckich położonych w strefach zwalczania ASF, których celem było pozyskanie jak największej liczby dzików będących wektorem choroby w ramach ubiegłorocznego rozporządzenia Wojewody Podkarpackiego nr 4/2020 z dnia 11 lutego 2020 r. w sprawie odstrzału sanitarnego dzików na terenie województwa podkarpackiego. Podjęły one pracę na terenie północnych powiatów tut. województwa, na obszarze których stwierdzono w 2020 r. najwięcej przypadków afrykańskiego pomoru świń u dzików.
  • Realizowane są aktywne poszukiwania padłych dzików celem oceny aktualnego stanu epizootycznego województwa z udziałem myśliwych, leśników i pracowników Inspekcji Weterynaryjnej. W ub. roku, na wniosek Podkarpackiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, Wojewoda Podkarpacki wydał rozporządzenie nr 28/2020 z dnia 14 września 2020 r. w sprawie poszukiwań padłych dzików na terenie województwa podkarpackiego (Dz. Urz. Woj. Podk. poz. 3573). Wzmocniło to działania poszukiwawcze realizowane wówczas w ramach „Procedury zorganizowanych przeszukiwań obszarów i zbierania zwłok dzików lub ich szczątków”, opracowanej przez Głównego Lekarza Weterynarii i zaakceptowanej przez kierownictwo resortu rolnictwa i Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych. Procedura ta została w woj. podkarpackim rozszerzona na wszystkie obwody łowieckie, gdzie w każdym obwodzie minimum 2 razy na miesiąc wykonywane są poszukiwania padłych dzików i/lub ich szczątków. Kontynuacja działań związanych z poszukiwaniem padłych dzików w 2021 r. realizowana jest o nowe rozporządzenie nr 40/2020 Wojewody Podkarpackiego z dnia 28 grudnia 2020 r. w sprawie poszukiwań padłych dzików na terenie województwa podkarpackiego (Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego poz. 5362). Nakazuje ono także poszukiwanie padłych dzików także na terenie Magurskiego i Bieszczadzkiego Parku Narodowego, z uwagi na zagrożenie ASF ze strony Słowacji.
  • Ostatnie duże poszukiwania padłych dzików i/lub ich szczątków z udziałem Wojsk Obrony Terytorialnej zorganizowano 15 maja 2021 r. na terenie powiatów: lubaczowskiego, jarosławskiego i przeworskiego. Znaleziono 8 padłych dzików, wszystkie okazały się dodatnie w kierunku ASF. Kolejne, w dniach 12 i 26 czerwca 2021 r. na terenie powiatów: mieleckiego i kolbuszowskiego. Znaleziono 8 padłych dzików, 7 z nich okazały się dodatnie w kierunku ASF.
  • W dniach 4-8 lipca 2021 r. w powiecie mieleckim w strefie objętej zakażeniem ASF przy wykorzystaniu bezzałogowego statku powietrznego żołnierze Instytutu Technicznego Wojsk Lotniczych realizowali działania poszukiwawcze dzików. Stanowi to rzeczywistą inwentaryzację żywego dzika na obszarze występowania ASF, co posłuży dalszym działaniom związanym z eradykacją tej choroby na tym terenie, bardzo ważnym z uwagi na duże pogłowie trzody chlewnej w tej części województwa podkarpackiego.
  • Ponadto wzdłuż przebiegu linii kolejowej LHS na granicy powiatów tarnobrzeskiego, mieleckiego i kolbuszowskiego wykonano barierę zapachową mającą na celu powstrzymać migrację dzików z części objętej ograniczeniami ASF (powiat tarnobrzeski) do obszarów wolnych od choroby (powiat mielecki, dębicki i ropczycko-sędziszowski), gdzie utrzymywanych jest najwięcej świń w całym województwie. Czynności te zostały wykonane już wielokrotnie celem zachowania ciągłości środka odstraszającego dziki. Kolejna bariera wykonywana jest na niewygrodzonych zintegrowanych przejściach dla zwierząt w ciągu autostrady A4. Działania te przynoszą zamierzony efekt, planowane są dalsze czynności w tym zakresie.
  • Zauważalny jest wzrost liczby ognisk afrykańskiego pomoru świń u dzików w Republice Słowackiej. Z końcem 2020 r. słowackie służby weterynaryjne potwierdziły wystąpienie przypadków ASF u dzików padłych, znalezionych poza obszarem objętym ograniczeniami na terenie tego kraju, ok. 30 kilometrów od granic woj. podkarpackiego i kilkanaście km od granic woj. małopolskiego. W związku z tym na terenie województwa podkarpackiego i małopolskiego wzmożono monitoring bierny (dotyczy padłych dzików, ich badanie i eliminację ze środowiska) oraz kontrole bioasekuracji gospodarstw utrzymujących świnie w południowych powiatach obu województw, graniczących ze Słowacją. Dodatkowo, Podkarpacki Wojewódzki Lekarz Weterynarii (PWLW) w dniu 20 stycznia 2021 r. uczestniczył wspólnie z dyrektorem Magurskiego Parku Narodowego (MPN) oraz strażnikami Parku w wizji lokalnej na granicy polsko-słowackiej, gdzie zaplanowano zastosowanie oprysku preparatem odstraszającym dziki celem zapobieżenia ich migracji ze Słowacji do Polski. Działania realizowano 22 marca 2021 r.
  • Na bieżąco prowadzone są szkolenia. Właściciele gospodarstw utrzymujących świnie szkoleni są na bieżąco podczas kontroli odbywających się w terenie, a także podczas wizyt w powiatowych inspektoratach weterynarii. Materiały informacyjne dotyczące zagrożeń związanych z afrykańskim pomorem świń są zamieszczone na stronach internetowych powiatowych inspektoratów weterynarii (PIW) oraz dostępne w siedzibach PIW. Ulotki informacyjne, z prośbą o ich rozpropagowanie wśród mieszkańców, zostały dostarczone do urzędów miast i gmin, starostw powiatowych, biur powiatowych ARiMR, nadleśnictw, kół łowieckich, lokalnych gazet a nawet parafii. Powiatowi Lekarze Weterynarii (PLW) nawiązali współpracę z Powiatowymi Zespołami Doradztwa Rolniczego, w ramach której przekazali materiały informacyjne dla rolników. W regionach, w których odbywa się zwiększony ruch turystyczny PLW zwrócili się do nadleśnictw i Dyrektorów Parków Narodowych o umieszczenie na stronach internetowych oraz przy wejściach na szlaki turystyczne informacji dla turystów o zagrożeniu ASF z apelem o niezwłoczne informowanie IW w przypadku znalezienia zwłok lub szczątków dzika. W ramach współpracy z Polskim Związkiem Łowieckim (PZŁ) przekazywane są do łowczych kół łowieckich materiały szkoleniowe, celem rozdysponowania wśród członków kół łowieckich, dotyczące zasad postępowania podczas odstrzału dzików w obszarach objętych restrykcjami ASF. W Zarządzie Okręgowym PZŁ w Przemyślu przedstawiciel Inspekcji Weterynaryjnej przeprowadził szkolenie dla kandydatów na myśliwych omawiając zagadnienia związane z afrykańskim pomorem świń i bioasekuracją podczas wykonywania polowania. Informacje dotyczące zasad bioasekuracji, które powinny być spełnione przez myśliwych podczas polowań, patroszenia dzików oraz zasady postępowania w przypadku znalezienia padłego dzika przekazywane są również przy okazji spotkań z myśliwymi oraz podczas kontroli chłodni i pobierania prób od dzików. Akcję informacyjną skierowano także do leśników i myśliwych zaangażowanych w indywidualne poszukiwania padłych dzików na terenach obwodów łowieckich. Przeprowadzane są szkolenia dla lekarzy weterynarii wyznaczonych do wykonywania czynności urzędowych w zakresie ASF.
  • W związku ze zbliżającym się okresem zwiększonego ryzyka występowania ognisk ASF w gospodarstwach utrzymujących świnie Podkarpacki Wojewódzki Lekarz Weterynarii (PWLW) opracował Komunikat1 dla osób przebywających na terenach otwartych, do których mają dostęp zwierzęta dzikie (w załączeniu). Komunikat za pośrednictwem Rzecznika Prasowego Wojewody Podkarpackiego został rozpowszechniony w lokalnych mediach, a ponadto został przesłany celem wykorzystania oraz przekazania jednostkom podległym do Regionalnych Dyrekcji Lasów Państwowych, Zarządów Okręgowych PZŁ, Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR, Podkarpackiej Izby Rolniczej (publikacja Biuletynie PIR) oraz Ośrodka Doradztwa Rolniczego. Kolejny Komunikat2 PWLW skierowany jest do osób przebywających na terenie powiatu mieleckiego, z apelem o niewchodzenie do lasu będącego w strefie objętej zakażeniem, o którym mowa w rozporządzeniu nr 22/2021 Wojewody Podkarpackiego z dnia 10 czerwca 2021 r.:\

Źródło: http://mapa.korytarze.pl (ciemne kolory wskazują korytarze migracyjne dla zwierząt)

Zwalczanie choroby opiera się o następujące filary:

  • polowania i odstrzał sanitarny (Eliminacja wektora – depopulacja dzika),
  • poszukiwanie i usuwanie padłych dzików (Eliminacja wirusa asfv ze środowiska naturalnego),
  • bioasekuracja myśliwych podczas polowań oraz zabezpieczenie gospodarstw utrzymujących trzodę chlewną przed wniknięciem wirusa ASFV.

Kolejny to ochrona granic, realizowana m. in. poprzez konfiskaty produktów pochodzenia zwierzęcego na granicy Państwa przez Krajową Administrację Skarbową.

 


Aktualizajca 11.06.2021

2 czerwca 2021 r. stwierdzono pierwsze ognisko afrykańskiego pomoru świń (ASF) u dzików w powiecie mieleckim, gmina Przecław, na obszarze objętym ograniczeniami I, w rozumieniu rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2021/605 z dnia 7 kwietnia 2021 r. ustanawiającego szczególne środki zwalczania afrykańskiego pomoru świń (Dz.U.UE.L.2021.129.1 z dnia 2021.04.15).

W celu zapobieżenia dalszemu rozprzestrzenianiu się afrykańskiego pomoru świń, koniecznym stało się objęcie strefą zakażoną części powiatów mieleckiego i dębickiego, z określeniem w niej nakazów i zakazów w odniesieniu do części gmin w powiecie mieleckim tj. gminy Mielec, Przecław, Wadowice Górne, Radomyśl Wielki oraz do części gmin w powiecie dębickim tj. gminy Żyraków oraz gminy Dębica. Obostrzenia mają na celu zapobieżenie rozprzestrzenianiu się wirusa ASFV na pozostałe tereny powiatów mieleckiego i dębickiego, a tym samym pozostałych obszarów województwa podkarpackiego. W związku z powyższym Wojewoda Podkarpacki wydała rozporządzenie nr 22/2021 z 10 czerwca 2021 r. w sprawie określenia strefy objętej zakażeniem w województwie podkarpackim w związku ze zwalczaniem afrykańskiego pomoru świń u dzików (Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego poz. 2117).

W dniu 9 czerwca br. w Podkarpackim Urzędzie Wojewódzkim odbyło się posiedzenie Wojewódzkiego Zespołu Zarządzenia Kryzysowego poświęcone omówieniu tej sytuacji, czego efektem były wydane rekomendacje dla poszczególnych służb i inspekcji zaangażowanych w działania mające na celu ograniczenie skutków występowania wirusa ASFV w populacji dzików.

Aktualizacja 1.07.2021 r.

W dniach 2 i 11 czerwca 2021 r. potwierdzono badaniem laboratoryjnym u padłych dzików na terenie kompleksu leśnego w gminach: Przecław i Mielec w powiecie mieleckim pierwsze dwa ogniska afrykańskiego pomoru świń (ASF) u dzików.

Z kolei w dniach: 25 i 30 czerwca br. potwierdzono dwa ogniska ASF u świń w niedalekiej odległości od miejsc, gdzie znaleziono padłe chore dziki.

Podejmowane działania zostały przedstawione przez Podkarpackiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii na dwóch zorganizowanych dotychczas posiedzeniach Wojewódzkiego Zespołu Zarządzania Kryzysowego (9 i 30 czerwca br.) poświęconych zwalczaniu ASF w tym powiecie. W drugim spotkaniu udział wziął, oprócz służb zaangażowanych w zwalczanie choroby, także Główny Lekarz Weterynarii. Sytuacja jest o tyle szczególna, że dotyka regionu Podkarpacia o największej produkcji i obsadzie trzody chlewnej. Stąd determinacja w podejmowanych dotychczas działaniach, jak i nowe środki zarekomendowane na ostatnim posiedzeniu WZZK służyć mają ograniczeniu rozprzestrzenia się wirusa ASFV.

 


Sytuacja epizootyczna odnośnie afrykańskiego pomoru świń (ASF) w województwie podkarpackim w 2019 r.

Trzoda chlewna – brak ognisk.

Dziki – 55 przypadków.

Powiat lubaczowski:

Chorobę potwierdzono najpierw u dzików w powiecie lubaczowskim, w gminie Narol, blisko granicy z woj. lubelskim. Pierwszy przypadek stwierdzono 29 lipca br. Do 13 września odnotowano łącznie 12 przypadków.

Kolejne potwierdzone zgłoszenia, w okresie od 18 listopada br. odnotowano w tym powiecie w gminach Narol i Cieszanów – kolejne 26 przypadków. Łącznie w br. stwierdzono 38 przypadków ASF.

Powiat niżański:

Od 21 listopada do końca 2019 r. odnotowano 10 przypadków na terenie gmin: Rudnik, Jeżowe, Krzeszów i Nisko.

Powiat przeworski:

Od 26 listopada do końca 2019 r. – 2 przypadki na terenie gminy Adamówka.

Powiat leżajski:

Od 3 grudnia do końca 2019 r. – 5 przypadków na terenie gmin: Leżajsk i Nowa Sarzyna.

****

W roku 2019 nie stwierdzono choroby w gospodarstwach utrzymujących trzodę chlewną. Odnotowano natomiast po raz pierwszy w województwie ASF u dzików. Pierwszy przypadek stwierdzono w wyniku przeprowadzonych badań laboratoryjnych w Państwowym Instytucie Weterynaryjnym – Państwowym Instytucie Badawczym w Puławach 29 lipca w gminie Narol w powiecie lubaczowskim. Kolejne 11 przypadków wystąpiło na terenie tej gminy do dnia 13 września br., wszystkie w pobliżu granicy z województwem lubelskim.

W dniu 18.11.2019 r. potwierdzono chorobę na ww. terenie u kolejnego dzika. Dwa kolejne przypadki – 23 .11.2019 r. na terenie gmin Narol oraz po raz pierwszy – Cieszanów. Aktualnie, zgodnie z regionalizacją określoną w załączniku do decyzji wykonawczej 2014/709/UE w sprawie środków kontroli w zakresie zdrowia zwierząt w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń w niektórych państwach członkowskich, gmina Narol znajduje się w strefie niebieskiej (obszar zagrożenia), natomiast gmina Cieszanów znajduje się w strefie czerwonej (obszar objęty ograniczeniami).

Po raz pierwszy choroba wystąpiła także w powiecie niżańskim, w gminie Rudnik nad Sanem. Potwierdzono tam 3 przypadki ASF u dzików (21.11.2019 r.) w strefie żółtej (obszar ochronny).

W związku z powyższym Podkarpacki Wojewódzki Lekarz Weterynarii 22.11.19 br. skierował do Wojewody Podkarpackiego wniosek o wydanie rozporządzenia w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń na terenie powiatu niżańskiego i leżajskiego.

Na terenach, gdzie wystąpiła choroba wstrzymane zostały polowania i odstrzały sanitarne dzików, trwa aktywne poszukiwanie padłych dzików celem oceny aktualnego stanu epizootycznego na tym terenie.

Ponadto 27. 11 br. odbyło się posiedzenie Wojewódzkiego Zespołu Zarządzania Kryzysowego w tej sprawie. Podczas tego posiedzenia Wojewoda Podkarpacki wydał rekomendacje dla służb, inspekcji i straży zaangażowanych w zwalczanie choroby, tak aby były prowadzone spójnie i wielokierunkowo. Do najważniejszych działań należy zaliczyć przede wszystkim te związane z bioasekuracją granicy Państwa, odstrzałem sanitarnym oraz działaniami prewencyjno-informacyjnymi. Wojewoda Podkarpacki wystąpiła ponadto z wnioskiem do Ministra Obrony Narodowej o wsparcie działań Inspekcji Weterynaryjnej w zakresie poszukiwania padłych dzików na ustanowionych obszarach zwalczania choroby.


21.06.2019 r. w Zakładzie Higieny Weterynaryjnej w Krośnie stwierdzono wynik dodatni prób narządowych pobranych od dzika padłego w miejscowości Jeziernia –Podbełżec, pow. tomaszowski, woj. lubelskie w odległości ok. 3,3 km od granicy województwa podkarpackiego (gmina Narol, pow. lubaczowski), potwierdzony dzień później przez laboratorium referencyjne Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach.

Powiatowy Lekarz Weterynarii w Lubaczowie w porozumieniu z Powiatowym Lekarzem Weterynarii w Tomaszowie wydał rozporządzenie Nr 2/2019 Powiatowego Lekarza Weterynarii w Lubaczowie z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń w części powiatu lubaczowskiego w sprawie ustanowienia obszaru skażonego wokół stwierdzonego przypadku (Dz. U. Woj. Podk. poz. 3433). Objęto nim na terenie województwa podkarpackiego część gminy Narol.

Komisja Europejska w dniu 28.06.2019 r. opublikowała decyzję wykonawczą Komisji (UE) 2019/1110 z dnia 27 czerwca 2019 r. zmieniającą załącznik do decyzji wykonawczej 2014/709/UE w sprawie środków kontroli w zakresie zdrowia zwierząt w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń w niektórych państwach członkowskich. Wyznaczono obszar objęty ograniczeniami tzw. strefę czerwoną w powiecie lubaczowskim obejmując nim w całości gm. Narol i Horyniec-Zdrój.

W dniach 28 czerwca, 5 i 12 lipca br. na ww. terenie przeprowadzone zostało aktywne poszukiwanie dzików. Przeszukano łącznie obszar o powierzchni 1380 ha (lasy). Znaleziono 1 sztukę padłego prosięcia dzika, u którego badaniem laboratoryjnym wykluczono zarówno afrykański pomór świń (ASF), jak i klasyczny pomór świń (CSF). Działania te zrealizowano przy współpracy z myśliwymi, leśnikami oraz pracownikami Państwowej Straży Łowieckiej. Ponadto w dniach 9, 16 i 17 lipca br. kontynuowano ww. akcję na otwartym terenie (pola) przy użyciu drona udostępnionego przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w Krośnie. Nie znaleziono padłych dzików jak i ich szczątków. Stwierdzono ślady bytowania zwierząt (bez wskazania gatunku), wygniecione zboże. Przeszukano łącznie obszar o powierzchni 1060 ha.

09.07.2019 r. w Zakładzie Higieny Weterynaryjnej w Krośnie stwierdzono wynik dodatni prób pobranych od dzika padłego w miejscowości Bełżec, pow. tomaszowski, woj. lubelskie w odległości ok. 2,7 km od granicy województwa podkarpackiego (gmina Narol, pow. lubaczowski), potwierdzony 12 lipca 2019 r. przez laboratorium referencyjne Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach.

W tym samym dniu, tj. 12.07.2019 r. ww. Instytut potwierdził wystąpienie ogniska ASF w gospodarstwie utrzymującym 8 świń także w miejscowości Bełżec w odległości ok. 4 km od granicy województwa podkarpackiego. Wobec powyższego Powiatowy Lekarz Weterynarii w Lubaczowie w porozumieniu z Powiatowym Lekarzem Weterynarii w Tomaszowie wydał rozporządzenie Nr 4/2019 Powiatowego Lekarza Weterynarii w Lubaczowie z dnia 17 lipca 2019 r. w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń na terenie powiatu lubaczowskiego (Dz. U. Woj. Podk. poz. 3721). Objęto nim na terenie województwa podkarpackiego część gminy Narol (rozporządzenie – w załączeniu).


Wojewoda Podkarpacki informuje, że w dniu 1 sierpnia 2018 r., w godzinach popołudniowych, potwierdzono wystąpienie ogniska Afrykańskiego pomoru świń u świń, w gospodarstwie, w którym utrzymywane było 19 sztuk trzody chlewnej w różnym wieku.

Gospodarstwo, w którym stwierdzono ognisko choroby położone jest w miejscowości Nowe Sioło, w gminie Cieszanów (powiat lubaczowski, województwo podkarpackie).

Badanie laboratoryjne próbek pobranych od świń z tego gospodarstwa, zostało wykonane w krajowym laboratorium referencyjnym ds. Afrykańskiego pomoru świń w Państwowym Instytucie Weterynaryjnym – Państwowym Instytucie Badawczym w Puławach.

Służby weterynaryjne niezwłocznie wdrożyły w ww. gospodarstwie wszystkie procedury zwalczania, przewidziane w przypadku wystąpienia ASF u świń, w tym uśmiercenie i utylizację świń w ognisku choroby oraz działania dezynfekcyjne.

W związku z wystąpieniem choroby zostało wydane stosowne rozporządzenie Powiatowego Lekarza Weterynarii w Lubaczowie w sprawie określenia obszaru zapowietrzonego i zagrożonego wystąpieniem ASF, sposobu ich oznakowania oraz zakazów i nakazów wydanych na tych obszarach. Rozporządzenie obejmie swoim zasięgiem tereny gmin Cieszanów, Lubaczów i Oleszyce.

Ponadto w celu umożliwienia szybkiej reakcji służb weterynaryjnych na ewentualne wystąpienie choroby oraz zapobieżenie jej dalszemu rozprzestrzenianiu się, hodowcy powinni zgłaszać do odpowiednich osób i instytucji (lekarz weterynarii prywatnej praktyki, powiatowy lekarz weterynarii, wójt/burmistrz/starosta) każde podejrzenie wystąpienia choroby zakaźnej u świń, w tym również tego, które może nasuwać podejrzenie wystąpienia ASF. Należy również zgłaszać każdy przypadek znalezienia padłego dzika.

Choroba w Polsce występuje od 2014r. w województwach podlaskim, warmińsko-mazurskim, mazowieckim i lubelskim. Województwo podkarpackie do tej pory dzięki skutecznie prowadzonej akcji profilaktycznej broniło się przed ta chorobą.

Zwracamy się z apelem o przestrzeganie zaleceń przekazywanych przez samorządy oraz służby weterynaryjne w celu uniknięcia szerzenia się tej choroby i zmniejszenia strat powstałych z tego tytułu – zarówno dla lokalnej gospodarki jak i mieszkańców województwa.

W dniu 2 sierpnia br w Podkarpackim Urzędzie Wojewódzkim w Rzeszowie odbyło się specjalnie zwołane posiedzenie Wojewódzkiego Zespołu Zarządzania Kryzysowego w związku z wystąpieniem ogniska ASF na terenie województwa podkarpackiego. Na spotkaniu wydane zostały rekomendacje dla wszystkich służb, inspekcji oraz straży i samorządów bezpośrednio zaangażowanych w zwalczaniu choroby.

Strona wykorzystuje pliki cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z polityką prywatności serwisu.

×