Afrykański pomór świń (ASF)

Aktualna sytuacja w województwie podkarpackim

Sytuacja epizootyczna odnośnie afrykańskiego pomoru świń (ASF) w województwie podkarpackim w 2020 r.

 

2020/06/26

Sytuacja epizootyczna odnośnie afrykańskiego pomoru świń (ASF) w województwie podkarpackim w 2020 r.

 

Trzoda chlewna – brak ognisk.

Dziki – 154 przypadki potwierdzone u 241 dzików na terenie 5 powiatów:

 

Powiat lubaczowski:

W br. chorobę potwierdzono u 54 dzików, w gminach: Narol, Stary Dzików, Cieszanów i Horyniec Zdrój.

Łącznie w br. stwierdzono 36 przypadków ASF.

Powiat niżański:

W br. odnotowano 38 przypadków (u 58 dzików) na terenie gmin: Krzeszów, Rudnik nad Sanem, Nisko, Ulanów, Harasiuki, Jarocin.

Powiat przeworski:

W br. – 36 przypadków (u 59 dzików) na terenie gminy Adamówka.

Powiat leżajski:

W br. – 21 przypadków (u 30 dzików) na terenie gmin: Nowa Sarzyna i Kuryłówka.

Powiat tarnobrzeski:

23 przypadki (u 40 dzików) stwierdzone w powiecie grodzkim Tarnobrzeg i gminach: Grębów i Nowa Dęba.

Lokalizację przypadków i wyznaczone strefy w Polsce zobrazowano na stronie https://bip.wetgiw.gov.pl/asf/mapa .

Źródło: załącznik do decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej z dnia 9 października 2014 r. w sprawie środków kontroli w zakresie zdrowia zwierząt w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń w niektórych państwach członkowskich i uchylająca decyzję wykonawczą 2014/178/UE.

Podjęte działania:

  • Działania koordynowane są przez Wojewodę Podkarpackiego. Ostatnie posiedzenie Wojewódzkiego Zespołu Zarządzania Kryzysowego odbyło się 10 lutego 2020 r., najbliższe zaplanowane jest na 17 luty br.
  • Na wniosek Podkarpackiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii Wojewoda Podkarpacki wydał rozporządzenie nr 3/2020 z dnia 4 lutego 2020 r. w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń na terenie powiatów: przemyskiego, jarosławskiego, przeworskiego, łańcuckiego i rzeszowskiego (Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego poz. 757) nakazując zarządcy dróg publicznych – Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w Rzeszowie, niezwłoczne zamknięcie znajdujących się w pasach drogowych przejść dla zwierząt (dzików) w pasie drogowym autostrady A4 od strony północnej na odcinku od Przejścia Granicznego w Korczowej do węzła drogowego Rzeszów Wschód. Zadanie zostało wykonane.
  • Na wniosek Podkarpackiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii Wojewoda Podkarpacki wydał rozporządzenie nr 4/2020 z dnia 11 lutego 2020 r. w sprawie odstrzału sanitarnego dzików na terenie województwa podkarpackiego (Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego poz. 818) nakazując wskazanym dzierżawcom i zarządcom obwodów łowieckich oraz wymienionym Zarządom Okręgowym Polskiego Związku Łowieckiego realizację odstrzału sanitarnego dzików.
  • Na terenach, gdzie wystąpiła choroba, wstrzymane zostały polowania zbiorowe, prowadzone są odstrzały sanitarne dzików i polowania indywidualne, a także aktywne poszukiwanie padłych dzików celem oceny aktualnego stanu epizootycznego na tym terenie z udziałem myśliwych, leśników i pracowników Inspekcji Weterynaryjnej. Aktualnie, mając na uwadze pierwszy przypadek asf u dzika w powiecie tarnobrzeskim, w celu ochrony gospodarstw utrzymujących trzodę chlewną na terenie województwa podkarpackiego (w szczególności powiatu mieleckiego) oraz funkcjonujące w tym obszarze rzeźnie świń i inne zakłady związane z produkcją wieprzowiny od dnia 13 lutego br. tj. od dnia powzięcia podejrzenia wystąpienia choroby na tym terenie, realizowane są intensywne poszukiwania padłych dzików. Ponadto realizowany jest wokół tego obszaru odstrzał sanitarny dzików, w przygotowaniu jest rozporządzenie zmieniające rozporządzenie Wojewody Podkarpackiego odnośnie zarządzenia odstrzału sanitarnego dzików w województwie podkarpackim.
  • Zwalczanie choroby opiera się o następujące filary:
  • polowania i odstrzał sanitarny (Eliminacja wektora – depopulacja dzika)
  • poszukiwanie i usuwanie padłych dzików (Eliminacja wirusa asfv ze środowiska naturalnego)
  • bioasekuracja myśliwych podczas polowań oraz Zabezpieczenie gospodarstw utrzymujących trzodę chlewną przed wniknięciem wirusa asfv

Kolejny to ochrona granic, realizowana m. in. poprzez konfiskaty produktów pochodzenia zwierzęcego na granicy Państwa przez Krajową Administrację Skarbową.

  • Realizowane są na bieżąco szkolenia dotyczące bioasekuracji zarówno dla rolników, jak i myśliwych podczas polowań.

 

Sytuacja epizootyczna odnośnie afrykańskiego pomoru świń (ASF) w województwie podkarpackim w 2019 r.

Trzoda chlewna – brak ognisk.

Dziki – 55 przypadków.

Powiat lubaczowski:

Chorobę potwierdzono najpierw u dzików w powiecie lubaczowskim, w gminie Narol, blisko granicy z woj. lubelskim. Pierwszy przypadek stwierdzono 29 lipca br. Do 13 września odnotowano łącznie 12 przypadków.

Kolejne potwierdzone zgłoszenia, w okresie od 18 listopada br. odnotowano w tym powiecie w gminach Narol i Cieszanów – kolejne 26 przypadków. Łącznie w br. stwierdzono 38 przypadków ASF.

Powiat niżański:

Od 21 listopada do końca 2019 r. odnotowano 10 przypadków na terenie gmin: Rudnik, Jeżowe, Krzeszów i Nisko.

Powiat przeworski:

Od 26 listopada do końca 2019 r. – 2 przypadki na terenie gminy Adamówka.

Powiat leżajski:

Od 3 grudnia do końca 2019 r. – 5 przypadków na terenie gmin: Leżajsk i Nowa Sarzyna.

****

W roku 2019 nie stwierdzono choroby w gospodarstwach utrzymujących trzodę chlewną. Odnotowano natomiast po raz pierwszy w województwie ASF u dzików. Pierwszy przypadek stwierdzono w wyniku przeprowadzonych badań laboratoryjnych w Państwowym Instytucie Weterynaryjnym – Państwowym Instytucie Badawczym w Puławach 29 lipca w gminie Narol w powiecie lubaczowskim. Kolejne 11 przypadków wystąpiło na terenie tej gminy do dnia 13 września br., wszystkie w pobliżu granicy z województwem lubelskim.

W dniu 18.11.2019 r. potwierdzono chorobę na ww. terenie u kolejnego dzika. Dwa kolejne przypadki – 23 .11.2019 r. na terenie gmin Narol oraz po raz pierwszy – Cieszanów. Aktualnie, zgodnie z regionalizacją określoną w załączniku do decyzji wykonawczej 2014/709/UE w sprawie środków kontroli w zakresie zdrowia zwierząt w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń w niektórych państwach członkowskich, gmina Narol znajduje się w strefie niebieskiej (obszar zagrożenia), natomiast gmina Cieszanów znajduje się w strefie czerwonej (obszar objęty ograniczeniami).

Po raz pierwszy choroba wystąpiła także w powiecie niżańskim, w gminie Rudnik nad Sanem. Potwierdzono tam 3 przypadki ASF u dzików (21.11.2019 r.) w strefie żółtej (obszar ochronny).

W związku z powyższym Podkarpacki Wojewódzki Lekarz Weterynarii 22.11.19 br. skierował do Wojewody Podkarpackiego wniosek o wydanie rozporządzenia w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń na terenie powiatu niżańskiego i leżajskiego.

Na terenach, gdzie wystąpiła choroba wstrzymane zostały polowania i odstrzały sanitarne dzików, trwa aktywne poszukiwanie padłych dzików celem oceny aktualnego stanu epizootycznego na tym terenie.

Ponadto 27. 11 br. odbyło się posiedzenie Wojewódzkiego Zespołu Zarządzania Kryzysowego w tej sprawie. Podczas tego posiedzenia Wojewoda Podkarpacki wydał rekomendacje dla służb, inspekcji i straży zaangażowanych w zwalczanie choroby, tak aby były prowadzone spójnie i wielokierunkowo. Do najważniejszych działań należy zaliczyć przede wszystkim te związane z bioasekuracją granicy Państwa, odstrzałem sanitarnym oraz działaniami prewencyjno-informacyjnymi. Wojewoda Podkarpacki wystąpiła ponadto z wnioskiem do Ministra Obrony Narodowej o wsparcie działań Inspekcji Weterynaryjnej w zakresie poszukiwania padłych dzików na ustanowionych obszarach zwalczania choroby.


21.06.2019 r. w Zakładzie Higieny Weterynaryjnej w Krośnie stwierdzono wynik dodatni prób narządowych pobranych od dzika padłego w miejscowości Jeziernia –Podbełżec, pow. tomaszowski, woj. lubelskie w odległości ok. 3,3 km od granicy województwa podkarpackiego (gmina Narol, pow. lubaczowski), potwierdzony dzień później przez laboratorium referencyjne Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach.

Powiatowy Lekarz Weterynarii w Lubaczowie w porozumieniu z Powiatowym Lekarzem Weterynarii w Tomaszowie wydał rozporządzenie Nr 2/2019 Powiatowego Lekarza Weterynarii w Lubaczowie z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń w części powiatu lubaczowskiego w sprawie ustanowienia obszaru skażonego wokół stwierdzonego przypadku (Dz. U. Woj. Podk. poz. 3433). Objęto nim na terenie województwa podkarpackiego część gminy Narol.

Komisja Europejska w dniu 28.06.2019 r. opublikowała decyzję wykonawczą Komisji (UE) 2019/1110 z dnia 27 czerwca 2019 r. zmieniającą załącznik do decyzji wykonawczej 2014/709/UE w sprawie środków kontroli w zakresie zdrowia zwierząt w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń w niektórych państwach członkowskich. Wyznaczono obszar objęty ograniczeniami tzw. strefę czerwoną w powiecie lubaczowskim obejmując nim w całości gm. Narol i Horyniec-Zdrój.

W dniach 28 czerwca, 5 i 12 lipca br. na ww. terenie przeprowadzone zostało aktywne poszukiwanie dzików. Przeszukano łącznie obszar o powierzchni 1380 ha (lasy). Znaleziono 1 sztukę padłego prosięcia dzika, u którego badaniem laboratoryjnym wykluczono zarówno afrykański pomór świń (ASF), jak i klasyczny pomór świń (CSF). Działania te zrealizowano przy współpracy z myśliwymi, leśnikami oraz pracownikami Państwowej Straży Łowieckiej. Ponadto w dniach 9, 16 i 17 lipca br. kontynuowano ww. akcję na otwartym terenie (pola) przy użyciu drona udostępnionego przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w Krośnie. Nie znaleziono padłych dzików jak i ich szczątków. Stwierdzono ślady bytowania zwierząt (bez wskazania gatunku), wygniecione zboże. Przeszukano łącznie obszar o powierzchni 1060 ha.

09.07.2019 r. w Zakładzie Higieny Weterynaryjnej w Krośnie stwierdzono wynik dodatni prób pobranych od dzika padłego w miejscowości Bełżec, pow. tomaszowski, woj. lubelskie w odległości ok. 2,7 km od granicy województwa podkarpackiego (gmina Narol, pow. lubaczowski), potwierdzony 12 lipca 2019 r. przez laboratorium referencyjne Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach.

W tym samym dniu, tj. 12.07.2019 r. ww. Instytut potwierdził wystąpienie ogniska ASF w gospodarstwie utrzymującym 8 świń także w miejscowości Bełżec w odległości ok. 4 km od granicy województwa podkarpackiego. Wobec powyższego Powiatowy Lekarz Weterynarii w Lubaczowie w porozumieniu z Powiatowym Lekarzem Weterynarii w Tomaszowie wydał rozporządzenie Nr 4/2019 Powiatowego Lekarza Weterynarii w Lubaczowie z dnia 17 lipca 2019 r. w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń na terenie powiatu lubaczowskiego (Dz. U. Woj. Podk. poz. 3721). Objęto nim na terenie województwa podkarpackiego część gminy Narol (rozporządzenie – w załączeniu).


Wojewoda Podkarpacki informuje, że w dniu 1 sierpnia 2018 r., w godzinach popołudniowych, potwierdzono wystąpienie ogniska Afrykańskiego pomoru świń u świń, w gospodarstwie, w którym utrzymywane było 19 sztuk trzody chlewnej w różnym wieku.

Gospodarstwo, w którym stwierdzono ognisko choroby położone jest w miejscowości Nowe Sioło, w gminie Cieszanów (powiat lubaczowski, województwo podkarpackie).

Badanie laboratoryjne próbek pobranych od świń z tego gospodarstwa, zostało wykonane w krajowym laboratorium referencyjnym ds. Afrykańskiego pomoru świń w Państwowym Instytucie Weterynaryjnym – Państwowym Instytucie Badawczym w Puławach.

Służby weterynaryjne niezwłocznie wdrożyły w ww. gospodarstwie wszystkie procedury zwalczania, przewidziane w przypadku wystąpienia ASF u świń, w tym uśmiercenie i utylizację świń w ognisku choroby oraz działania dezynfekcyjne.

W związku z wystąpieniem choroby zostało wydane stosowne rozporządzenie Powiatowego Lekarza Weterynarii w Lubaczowie w sprawie określenia obszaru zapowietrzonego i zagrożonego wystąpieniem ASF, sposobu ich oznakowania oraz zakazów i nakazów wydanych na tych obszarach. Rozporządzenie obejmie swoim zasięgiem tereny gmin Cieszanów, Lubaczów i Oleszyce.

Ponadto w celu umożliwienia szybkiej reakcji służb weterynaryjnych na ewentualne wystąpienie choroby oraz zapobieżenie jej dalszemu rozprzestrzenianiu się, hodowcy powinni zgłaszać do odpowiednich osób i instytucji (lekarz weterynarii prywatnej praktyki, powiatowy lekarz weterynarii, wójt/burmistrz/starosta) każde podejrzenie wystąpienia choroby zakaźnej u świń, w tym również tego, które może nasuwać podejrzenie wystąpienia ASF. Należy również zgłaszać każdy przypadek znalezienia padłego dzika.

Choroba w Polsce występuje od 2014r. w województwach podlaskim, warmińsko-mazurskim, mazowieckim i lubelskim. Województwo podkarpackie do tej pory dzięki skutecznie prowadzonej akcji profilaktycznej broniło się przed ta chorobą.

Zwracamy się z apelem o przestrzeganie zaleceń przekazywanych przez samorządy oraz służby weterynaryjne w celu uniknięcia szerzenia się tej choroby i zmniejszenia strat powstałych z tego tytułu – zarówno dla lokalnej gospodarki jak i mieszkańców województwa.

W dniu 2 sierpnia br w Podkarpackim Urzędzie Wojewódzkim w Rzeszowie odbyło się specjalnie zwołane posiedzenie Wojewódzkiego Zespołu Zarządzania Kryzysowego w związku z wystąpieniem ogniska ASF na terenie województwa podkarpackiego. Na spotkaniu wydane zostały rekomendacje dla wszystkich służb, inspekcji oraz straży i samorządów bezpośrednio zaangażowanych w zwalczaniu choroby.

Informacja nt. uchylenia obszarów ASF ustanowionych rozporządzenia Powiatowego Lekarza Weterynarii w Lubaczowie

 

Informujemy, że w związku ze spełnieniem wymagań dotyczących uchylenia rozporządzenia  Nr 3/2018 Powiatowego Lekarza Weterynarii w Lubaczowie z dnia 1 sierpnia 2018 r. w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń na terenie powiatu lubaczowskiego, określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń, Powiatowy Lekarz Weterynarii w Lubaczowie wydał rozporządzenie Nr 6/2018 z dnia 8 października 2018 r. uchylające rozporządzenie z dnia 1 sierpnia 2018 r. w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń na terenie powiatu lubaczowskiego.

Jednocześnie z dniem publikacji w dzienniku urzędowym województwa podkarpackiego z dniem 8 października przestają obowiązywać nakazy i zakazy wydane w obszarze zapowietrzonym i zagrożonym ustanowione w ww. rozporządzeniu.

Od  dnia 21 sierpnia 2018 r. nie wystąpiły nowe ogniska afrykańskiego pomoru świń w obszarze zapowietrzonym ani tez zagrożonym.

Ponadto na terenie województwa podkarpackiego brak jest stwierdzonych przypadków choroby u dzików, co potwierdzają wyniki badań laboratoryjnych  dzików padłych oraz pozyskanych przez myśliwych w polowaniach.

W dalszym ciągu w mocy zostają wymagania związane z wyznaczeniem obszarów zagrożenia oraz obszaru ochronnego (strefy unijne). Zasięg wyznaczanych stref przez Komisję Europejską znajduje się w  załączniku do decyzji wykonawczej Komisji nr 2014/709/UE w sprawie środków kontroli w zakresie zdrowia zwierząt w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń w niektórych państwach członkowskich (notyfikowana jako dokument nr C(2018) 5510). Obrazowanie graficzne wyznaczanych stref w Polsce znajduje się na stronie Głównego Lekarza Weterynarii pod linkiem  https://bip.wetgiw.gov.pl/asf/mapa .