Afrykański pomór świń (ASF)

Afrykański pomór świń (ASF) na terenie Polski występuje od 2014 r. W bieżącym roku stwierdzono dotychczas 2020 przypadków ASF u dzików oraz 48 ognisk u świń. Choroba występuje na terenie 6 województw: podlaskiego, lubelskiego, mazowieckiego, warmińsko-mazurskiego, podkarpackiego i ostatnio lubuskiego.

Aktualna sytuacja w województwie podkarpackim

2019/12/10

Sytuacja epizootyczna odnośnie afrykańskiego pomoru świń (ASF) w województwie podkarpackim w 2019 r.

Trzoda chlewna – brak ognisk.

Dziki – 35 przypadków.

Powiat lubaczowski:

Chorobę potwierdzono najpierw u dzików w powiecie lubaczowskim, w gminie Narol, blisko granicy z woj. lubelskim. Pierwszy przypadek potwierdzono 29 lipca br. Do 13 września odnotowano łącznie 12 przypadków.

Kolejne potwierdzone zgłoszenia odnotowano także w tym powiecie. W okresie od 18 listopada odnotowano w tym powiecie, w gminach Narol i Cieszanów 23 przypadki ASF.

Powiat niżański:

Od 21 listopada br. odnotowano 9 przypadków na terenie gmin: Rudnik, Jeżowe i Krzeszów.

Powiat przeworski:

1 przypadek 26 listopada br. na terenie gminy Adamówka.

Powiat leżajski:

2 przypadki – 3 i 6 grudnia br.,  na terenie gmin Leżajsk i Nowa Sarzyna.

Lokalizację przypadków i wyznaczone strefy zobrazowano na stronie https://bip.wetgiw.gov.pl/asf/mapa .

Podjęte działania:

  • Działania koordynowane są przez Wojewodę Podkarpackiego. W dniach 27 listopada i 2 grudnia br. odbyły się dwa posiedzenia Wojewódzkiego Zespołu Zarządzania Kryzysowego w tej sprawie.
  • Na terenach, gdzie wystąpiła choroba wstrzymane zostały polowania i odstrzały sanitarne dzików, trwa aktywne poszukiwanie padłych dzików celem oceny aktualnego stanu epizootycznego na tym terenie z udziałem 150 żołnierzy, myśliwych, leśników i pracowników Inspekcji Weterynaryjnej.
  • Zarekomendowano wniosek o zamknięcie przepustów dla zwierząt na odcinku autostrady A4 od strony lewej (północnej) od Korczowej od Rzeszów-zachód.
  • W związku z zrealizowaniem przez Koła Łowieckie PZŁ rocznych minimalnych planów pozyskania dzika zarekomendowano ich zwiększenie o 200 – 300 % do końca bieżącego roku łowieckiego.
  • Zarekomendowano zwiększenie poziomu konfiskat na granicy Państwa przez Krajową Administrację Skarbową.
  • Realizowane są na bieżąco szkolenia dotyczące bioasekuracji zarówno dla rolników, jak i myśliwych podczas polowań.

 

****

W roku 2019 nie stwierdzono choroby w gospodarstwach utrzymujących trzodę chlewną. Odnotowano natomiast po raz pierwszy w województwie ASF u dzików. Pierwszy przypadek stwierdzono w wyniku przeprowadzonych badań laboratoryjnych w Państwowym Instytucie Weterynaryjnym – Państwowym Instytucie Badawczym w Puławach 29 lipca w gminie Narol w powiecie lubaczowskim. Kolejne 11 przypadków wystąpiło na terenie tej gminy do dnia 13 września br., wszystkie w pobliżu granicy z województwem lubelskim.

W dniu 18.11.2019 r. potwierdzono chorobę na ww. terenie u kolejnego dzika. Dwa kolejne przypadki – 23 .11.2019 r. na terenie gmin Narol oraz po raz pierwszy – Cieszanów. Aktualnie, zgodnie z regionalizacją określoną w załączniku do decyzji wykonawczej 2014/709/UE w sprawie środków kontroli w zakresie zdrowia zwierząt w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń w niektórych państwach członkowskich, gmina Narol znajduje się w strefie niebieskiej (obszar zagrożenia), natomiast gmina Cieszanów znajduje się w strefie czerwonej (obszar objęty ograniczeniami).

Po raz pierwszy choroba wystąpiła także w powiecie niżańskim, w gminie Rudnik nad Sanem. Potwierdzono tam 3 przypadki ASF u dzików (21.11.2019 r.) w strefie żółtej (obszar ochronny).

W związku z powyższym Podkarpacki Wojewódzki Lekarz Weterynarii 22.11.19 br. skierował do Wojewody Podkarpackiego wniosek o wydanie rozporządzenia w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń na terenie powiatu niżańskiego i leżajskiego.

Na terenach, gdzie wystąpiła choroba wstrzymane zostały polowania i odstrzały sanitarne dzików, trwa aktywne poszukiwanie padłych dzików celem oceny aktualnego stanu epizootycznego na tym terenie.

Ponadto 27. 11 br. odbyło się posiedzenie Wojewódzkiego Zespołu Zarządzania Kryzysowego w tej sprawie. Podczas tego posiedzenia Wojewoda Podkarpacki wydał rekomendacje dla służb, inspekcji i straży zaangażowanych w zwalczanie choroby, tak aby były prowadzone spójnie i wielokierunkowo. Do najważniejszych działań należy zaliczyć przede wszystkim te związane z bioasekuracją granicy Państwa, odstrzałem sanitarnym oraz działaniami prewencyjno-informacyjnymi. Wojewoda Podkarpacki wystąpiła ponadto z wnioskiem do Ministra Obrony Narodowej o wsparcie działań Inspekcji Weterynaryjnej w zakresie poszukiwania padłych dzików na ustanowionych obszarach zwalczania choroby.


21.06.2019 r. w Zakładzie Higieny Weterynaryjnej w Krośnie stwierdzono wynik dodatni prób narządowych pobranych od dzika padłego w miejscowości Jeziernia –Podbełżec, pow. tomaszowski, woj. lubelskie w odległości ok. 3,3 km od granicy województwa podkarpackiego (gmina Narol, pow. lubaczowski), potwierdzony dzień później przez laboratorium referencyjne Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach.

Powiatowy Lekarz Weterynarii w Lubaczowie w porozumieniu z Powiatowym Lekarzem Weterynarii w Tomaszowie wydał rozporządzenie Nr 2/2019 Powiatowego Lekarza Weterynarii w Lubaczowie z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń w części powiatu lubaczowskiego w sprawie ustanowienia obszaru skażonego wokół stwierdzonego przypadku (Dz. U. Woj. Podk. poz. 3433). Objęto nim na terenie województwa podkarpackiego część gminy Narol.

Komisja Europejska w dniu 28.06.2019 r. opublikowała decyzję wykonawczą Komisji (UE) 2019/1110 z dnia 27 czerwca 2019 r. zmieniającą załącznik do decyzji wykonawczej 2014/709/UE w sprawie środków kontroli w zakresie zdrowia zwierząt w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń w niektórych państwach członkowskich. Wyznaczono obszar objęty ograniczeniami tzw. strefę czerwoną w powiecie lubaczowskim obejmując nim w całości gm. Narol i Horyniec-Zdrój.

W dniach 28 czerwca, 5 i 12 lipca br. na ww. terenie przeprowadzone zostało aktywne poszukiwanie dzików. Przeszukano łącznie obszar o powierzchni 1380 ha (lasy). Znaleziono 1 sztukę padłego prosięcia dzika, u którego badaniem laboratoryjnym wykluczono zarówno afrykański pomór świń (ASF), jak i klasyczny pomór świń (CSF). Działania te zrealizowano przy współpracy z myśliwymi, leśnikami oraz pracownikami Państwowej Straży Łowieckiej. Ponadto w dniach 9, 16 i 17 lipca br. kontynuowano ww. akcję na otwartym terenie (pola) przy użyciu drona udostępnionego przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w Krośnie. Nie znaleziono padłych dzików jak i ich szczątków. Stwierdzono ślady bytowania zwierząt (bez wskazania gatunku), wygniecione zboże. Przeszukano łącznie obszar o powierzchni 1060 ha.

09.07.2019 r. w Zakładzie Higieny Weterynaryjnej w Krośnie stwierdzono wynik dodatni prób pobranych od dzika padłego w miejscowości Bełżec, pow. tomaszowski, woj. lubelskie w odległości ok. 2,7 km od granicy województwa podkarpackiego (gmina Narol, pow. lubaczowski), potwierdzony 12 lipca 2019 r. przez laboratorium referencyjne Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach.

W tym samym dniu, tj. 12.07.2019 r. ww. Instytut potwierdził wystąpienie ogniska ASF w gospodarstwie utrzymującym 8 świń także w miejscowości Bełżec w odległości ok. 4 km od granicy województwa podkarpackiego. Wobec powyższego Powiatowy Lekarz Weterynarii w Lubaczowie w porozumieniu z Powiatowym Lekarzem Weterynarii w Tomaszowie wydał rozporządzenie Nr 4/2019 Powiatowego Lekarza Weterynarii w Lubaczowie z dnia 17 lipca 2019 r. w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń na terenie powiatu lubaczowskiego (Dz. U. Woj. Podk. poz. 3721). Objęto nim na terenie województwa podkarpackiego część gminy Narol (rozporządzenie – w załączeniu).


Wojewoda Podkarpacki informuje, że w dniu 1 sierpnia 2018 r., w godzinach popołudniowych, potwierdzono wystąpienie ogniska Afrykańskiego pomoru świń u świń, w gospodarstwie, w którym utrzymywane było 19 sztuk trzody chlewnej w różnym wieku.

 

Gospodarstwo, w którym stwierdzono ognisko choroby położone jest w miejscowości Nowe Sioło, w gminie Cieszanów (powiat lubaczowski, województwo podkarpackie).

Badanie laboratoryjne próbek pobranych od świń z tego gospodarstwa, zostało wykonane w krajowym laboratorium referencyjnym ds. Afrykańskiego pomoru świń w Państwowym Instytucie Weterynaryjnym – Państwowym Instytucie Badawczym w Puławach.

Służby weterynaryjne niezwłocznie wdrożyły w ww. gospodarstwie wszystkie procedury zwalczania, przewidziane w przypadku wystąpienia ASF u świń, w tym uśmiercenie i utylizację świń w ognisku choroby oraz działania dezynfekcyjne.

W związku z wystąpieniem choroby zostało wydane stosowne rozporządzenie Powiatowego Lekarza Weterynarii w Lubaczowie w sprawie określenia obszaru zapowietrzonego i zagrożonego wystąpieniem ASF, sposobu ich oznakowania oraz zakazów i nakazów wydanych na tych obszarach. Rozporządzenie obejmie swoim zasięgiem tereny gmin Cieszanów, Lubaczów i Oleszyce.

Ponadto w celu umożliwienia szybkiej reakcji służb weterynaryjnych na ewentualne wystąpienie choroby oraz zapobieżenie jej dalszemu rozprzestrzenianiu się, hodowcy powinni zgłaszać do odpowiednich osób i instytucji (lekarz weterynarii prywatnej praktyki, powiatowy lekarz weterynarii, wójt/burmistrz/starosta) każde podejrzenie wystąpienia choroby zakaźnej u świń, w tym również tego, które może nasuwać podejrzenie wystąpienia ASF. Należy również zgłaszać każdy przypadek znalezienia padłego dzika.

Choroba w Polsce występuje od 2014r. w województwach podlaskim, warmińsko-mazurskim, mazowieckim i lubelskim. Województwo podkarpackie do tej pory dzięki skutecznie prowadzonej akcji profilaktycznej broniło się przed ta chorobą.

Zwracamy się z apelem o przestrzeganie zaleceń przekazywanych przez samorządy oraz służby weterynaryjne w celu uniknięcia szerzenia się tej choroby i zmniejszenia strat powstałych z tego tytułu – zarówno dla lokalnej gospodarki jak i mieszkańców województwa.

W dniu 2 sierpnia br w Podkarpackim Urzędzie Wojewódzkim w Rzeszowie odbyło się specjalnie zwołane posiedzenie Wojewódzkiego Zespołu Zarządzania Kryzysowego w związku z wystąpieniem ogniska ASF na terenie województwa podkarpackiego. Na spotkaniu wydane zostały rekomendacje dla wszystkich służb, inspekcji oraz straży i samorządów bezpośrednio zaangażowanych w zwalczaniu choroby.

Informacja nt. uchylenia obszarów ASF ustanowionych rozporządzenia Powiatowego Lekarza Weterynarii w Lubaczowie

 

Informujemy, że w związku ze spełnieniem wymagań dotyczących uchylenia rozporządzenia  Nr 3/2018 Powiatowego Lekarza Weterynarii w Lubaczowie z dnia 1 sierpnia 2018 r. w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń na terenie powiatu lubaczowskiego, określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń, Powiatowy Lekarz Weterynarii w Lubaczowie wydał rozporządzenie Nr 6/2018 z dnia 8 października 2018 r. uchylające rozporządzenie z dnia 1 sierpnia 2018 r. w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń na terenie powiatu lubaczowskiego.

Jednocześnie z dniem publikacji w dzienniku urzędowym województwa podkarpackiego z dniem 8 października przestają obowiązywać nakazy i zakazy wydane w obszarze zapowietrzonym i zagrożonym ustanowione w ww. rozporządzeniu.

Od  dnia 21 sierpnia 2018 r. nie wystąpiły nowe ogniska afrykańskiego pomoru świń w obszarze zapowietrzonym ani tez zagrożonym.

Ponadto na terenie województwa podkarpackiego brak jest stwierdzonych przypadków choroby u dzików, co potwierdzają wyniki badań laboratoryjnych  dzików padłych oraz pozyskanych przez myśliwych w polowaniach.

W dalszym ciągu w mocy zostają wymagania związane z wyznaczeniem obszarów zagrożenia oraz obszaru ochronnego (strefy unijne). Zasięg wyznaczanych stref przez Komisję Europejską znajduje się w  załączniku do decyzji wykonawczej Komisji nr 2014/709/UE w sprawie środków kontroli w zakresie zdrowia zwierząt w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń w niektórych państwach członkowskich (notyfikowana jako dokument nr C(2018) 5510). Obrazowanie graficzne wyznaczanych stref w Polsce znajduje się na stronie Głównego Lekarza Weterynarii pod linkiem  https://bip.wetgiw.gov.pl/asf/mapa .